Przyczyny zaparć

Zaparcia najczęściej wynikają z zaburzeń defekacji. Często osoby cierpiące na zaparcia ignorują parcie na stolec, w związku z czym dochodzi do zaburzeń defekacji, co z kolei prowadzi do zaparć.

Niemniej jednak, aby zrozumieć istotę zaparć należy wiedzieć jak do nich dochodzi. W okrężnicy z resztek pokarmów tworzy się masa kałowa, która jest pozbawiana wody. Mięśnie jelita przemieszczają kał w stronę odbytnicy. W ten sposób na końcu kał jest w stałej formie, z niewielką ilością wody. Do zaparć dochodzi, gdy za dużo wody jest odciągniętej od stolca, bądź mięśnie zbyt wolno przemieszczają resztki pokarmowe w stronę odbytnicy.

Dieta uboga w błonnik i zbyt mała podaż płynów

Jedną z przyczyn powstawania zaparć jest zbyt mała podaż płynów (zwłaszcza wody).

Częstymi przyczynami zaparć jest dieta uboga w błonnik – dieta ubogoresztkowa. Błonnik to substancje, które nie są trawione przez organizm i przechodzą przez układ pokarmowy w niezmienionej formie tworząc specyficzny żel. Dzięki czemu pobudzają perystaltykę jelit i ułatwiają wypróżnianie. Dieta uboga w błonnik może być przyczyną powstawania zaparć. Ponadto dieta ciężkostrawna i bogata w tłuszcze może przyczynić się do powstawania zatwardzenia.

Drugim ważnym czynnikiem, który wpływa na defekację jest ilość dostarczanych płynów do organizmu w pokarmach. Osoby pijące niewystarczające ilości wody czy innych płynów są narażone na zaparcia, gdyż woda jest odciągana od resztek pokarmowych w jelicie, a gdy jest jej mało to masy kałowe stają się twarde i suche. Ponadto błonnik absorbuje płyny w związku z czym dieta bogata w błonnik i uboga w płyny może dać też efekt zaparć. Odwodnienie organizmu także może skutkować zaparciami.

Po za tym sama dieta może być przyczyną zaparć. Nieregularne posiłki, jedzenie w pośpiechu mogą być przyczyną zaparć.

Dodatkowo część składników pokarmowych może powodować powstawanie zaparć. Zwłaszcza nadmiar:

• tłuszczów w pokarmach,
• węglowodanów prostych.

Choroby i leki

Przyczynami zaparć może być także występowanie niektórych chorób. Choroby, z którymi mogą występować zaparcia to przykładowo:

• stwardnienie rozsiane,
• choroba Parkinsona,
• udar,
• uraz rdzenia kręgowego,
• cukrzyca,
• mocznika,
• hiperkalcemia,
• hipokaliemia,
• kamica żółciowa i nerkowa,
• nerwica,
• niedoczynność tarczycy,
• toczeń,
• sklerodermia
• depresje,
• amyloidoza.

Ponadto stosowanie niektórych leków może powodować zatwardzenie. Wśród leków, u których występuje takie ryzyko można zaliczyć:

• leki przeciwbólowe
• leki na nadciśnienie
• leki antydepresyjne,
• leki przeciwskurczowe
• suplementy z żelazem,
• leki moczopędne,
• leki przeciwdrgawkowe,
• leki z glinem i wapnem.
• opiaty,
• cholinolityki.

Problemy z jelitem grubym i odbytnicą

Czasami problemy z jelitami, odbytem i odbytnicą mogą powodować zatwardzenie.

Wśród przyczyn zaparć można także zaliczyć wiele schorzeń i chorób związanych z jelitami i odbytnicą. Mogą one doprowadzić do zaburzeń defekacji i perystaltyki jelit. Przykładowo może dojść do zwężenia ścian jelit i odbytu, osłabienia mięśni jelit, skurcze zwieracza odbytu. Takimi chorobami i problemami mogą być:

• nowotwory,
• niedrożność jelit,
• zwężenie okołoodbytnicze,
• choroba Hirschsprunga,
• wrzodziejące zapalenie jelita grubego,
• popromienne zapalenie jelit,
• żylaki, szczeliny odbytu,
• zespół jelita nadwrażliwego.

Zmiany w życiu i jego trybie

U kobiet w ciąży często występują zaparcia w wyniku zmian hormonalnych zachodzących w organizmie. Ponadto macica naciskająca na układ jelit może powodować zaparcia.

Zaparcia są dolegliwością występującą w krajach wysokorozwiniętych, które często charakteryzują się małą aktywnością fizyczną. Siedzący tryb pracy oraz brak aktywności fizycznej mogą być przyczyną powstawania zaparć. Zaparcia często też występują w chorobach, gdy leżymy i nie mamy ruchu.

Również w podeszłym wieku często występują zaparcia. Wynikają one z mniejszego ruchu osoby starszej, a także ze zmniejszonego metabolizmu – przez co ruchy jelit są wolniejsze i mniej dynamiczne.

Czasami zaparcia mogą występować w wyniku nagłego zmiany i zaburzeń trybu żywienia np. podczas podróży.

Podsumowując, spośród wszystkich przyczyn zaparć do najczęstszych można zaliczyć ignorowanie parcia na stolec, małą aktywność fizyczną, a także niewłaściwą dietę (ubogą w błonnik i płyny).